İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, Başkan Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi vizyonu doğrultusunda hayata geçirdiği "Dönüşüme Evde Başla" projesi büyümeye devam ediyor. Organik atıkların evlerde değerlendirilmesini amaçlayan bokaşi (bokashi) kompost uygulaması, kent genelinde 4 bin 556 haneye ulaşırken, düzenlenen eğitimlerle binlerce İzmirli sürdürülebilir atık yönetimi sistemine dahil edildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında son olarak Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde yeni bir eğitim ve set dağıtım programı gerçekleştirildi.
Etkinlikte, İyi Tarım İzmir mobil uygulaması üzerinden başvurusu değerlendirilerek uygun bulunan 105 vatandaşa daha bokaşi kompost seti teslim edildi.
128 eğitim düzenlendi, binlerce hane sisteme katıldı
2026 yılının ocak ayında başlatılan proje kapsamında İzmir’in farklı ilçelerinde bugüne kadar 128 bokaşi kompost eğitimi gerçekleştirildi.
Eğitimlerde katılımcılara evsel organik atıkların kaynağında ayrıştırılması, bokaşi yöntemiyle ön kompost üretimi ve elde edilen kompostun toprak verimliliğine katkısı uygulamalı olarak anlatıldı.
Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda 4 bin 556 bokaşi kompost seti vatandaşlara ulaştırıldı.
Kullanılmayan kompost yeniden değerlendiriliyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, ürettiği kompostu kullanmak istemeyen vatandaşlar için de ayrı bir sistem oluşturdu.
Bu kapsamda vatandaşlardan dolu kompost kovaları teslim alınırken, yerine yeni kovalar veriliyor.
Toplanan ön kompostlar ise Konak Kadifekale Mahalle Bostanı'na taşınarak toprağa kazandırılıyor. Böylece organik atıklar yeniden üretim döngüsüne dahil ediliyor ve doğal gübre olarak değerlendiriliyor.
Bokaşi kompost sistemine başvurular sürüyor
Projeye katılmak isteyen İzmirliler, İyi Tarım İzmir mobil uygulaması üzerinden başvuruda bulunabiliyor.
Başvurusu kabul edilen vatandaşlar, eğitim programına katıldıktan sonra evsel organik atıklarını kendilerine teslim edilen bokaşi kovalarında biriktiriyor.
Kovanın dolmasının ardından uygulama üzerinden "Kovam Dolu" bildirimi yapılarak yeni kova teslim alınabiliyor ve süreç kesintisiz devam ediyor.
Bokaşi kompost nedir?
Japonca'da "fermente organik madde" anlamına gelen bokaşi kompostu, mutfakta oluşan meyve ve sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posalarının kapalı sistemde fermente edilmesini sağlayan çevre dostu bir yöntem olarak öne çıkıyor.
Oksijenin sınırlı olduğu ortamda yararlı mikroorganizmalar sayesinde gerçekleşen fermantasyon süreciyle organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendiriliyor.
Apartman yaşamına da uygun olan sistem sayesinde kötü koku, sinek ve haşere oluşumu büyük ölçüde engelleniyor.
Fermantasyon sonunda elde edilen ürün, toprağın yapısını güçlendiren doğal bir toprak düzenleyici olarak kullanılabiliyor. Süreçte oluşan bokaşi sıvısı ise belirli oranlarda suyla seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendiriliyor.
Belediye kullanım konusunda da eğitim veriyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından dağıtılan bokaşi setlerinin doğru kullanılabilmesi amacıyla katılımcılara ayrıntılı kullanım eğitimi de veriliyor.
Eğitimlerde; kovanın kurulumu, organik atıkların küçük parçalar halinde eklenmesi, talaş ve mikroorganizma solüsyonunun doğru kullanımı, fermantasyon süreci, sıvı gübrenin elde edilmesi ve fermente olmuş organik maddenin toprağa nasıl kazandırılacağı uygulamalı olarak anlatılıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir çevre politikaları kapsamında yürüttüğü bokaşi kompost uygulamasıyla hem evsel organik atık miktarını azaltmayı hem de organik atıkları yeniden üretime kazandırmayı hedefliyor. Kent genelinde ilgi gören projenin önümüzdeki dönemde daha fazla haneye ulaştırılması planlanıyor.
